15 January 2018

Να μιλήσουμε λοιπόν για το Mega

του Γιάννη Πρετεντέρη, Το Βήμα, 14/1/2018
Το Mega το έζησα από την πρώτη έως την τελευταία (έως σήμερα...) στιγμή του. Και είμαι υπερήφανος γι' αυτό. Δεν χρειάζεται να πω ότι ήταν το καλύτερο και ισχυρότερο μέσο που γνώρισε ποτέ η Ελλάδα. Αυτό όμως δεν έτυχε. Πέτυχε.
Ήταν το καλύτερο επειδή είχε καλύτερη διοίκηση, πρόγραμμα, ειδήσεις, εκπομπές και σειρές. Eπειδή διέθετε τα καλύτερα στελέχη, καλλιτέχνες, δημοσιογράφους.
Και ήταν το καλύτερο επειδή όλα αυτά τα έθετε στην υπηρεσία μιας ευγένειας, ενός πολιτισμού και μιας αισθητικής που καταλάβαμε πόσο σημαντικά ήταν μόνο όταν έλειψαν. To Mega έγινε το ισχυρότερο επειδή ήταν το καλύτερο. Τόσο απλά. Έβγαλε λεφτά. Μοίρασε λεφτά. Ήταν μετρημένα δανειοδοτημένο και γενικώς (ακόμα και στο τέλος) μια υγιής και άψογα οργανωμένη τηλεοπτική επιχείρηση.
Το πρόβλημα του Mega ήταν η ισχύς του. Κάτι που αποτελεί τεκμήριο υγείας μιας δημοκρατίας (η ύπαρξη δηλαδή ισχυρών και αυτοπροσδιοριζόμενων Μέσων...) θεωρήθηκε περίπου αμάρτημα καθοσιώσεως ή στρέβλωση. Αυτή η θεμιτή και επιθυμητή ισχύς ενοχλούσε. Οι απέξω δεν την άντεχαν.


Θυμάμαι ακόμη κορυφαίο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ που μου έλεγε το 2012:
-Να ξέρεις ότι ξέρουμε πως από εσάς χάσαμε τις εκλογές του Ιουνίου! Είναι το μεγαλύτερο εύσημο που έχω ακούσει - κάναμε απλώς τη δουλειά μας. Αλλά από τότε άρχισε ο πόλεμος. Η επίθεση στο Mega δεν ήταν απλώς μια κριτική ή μια αντιπαράθεση. Ήταν συνειδητό πολιτικό σχέδιο. «Το τρίγωνο της διαπλοκής».
Ενεργοποιήθηκε ο παλαιός αφελής ψόγος της «διαπλοκής» - παρότι η ιδρυτική ομάδα του Τηλέτυπου (Λαμπράκης, Βαρδινογιάννης, Μπόμπολας, Αλαφούζος. Τεγόπουλος) ήταν όλοι εκδότες και μόνο ένας είχε δοσοληψίες με το Δημόσιο. Είναι δυνατόν ο ένας να χρησιμοποιεί για ίδιο όφελος κάτι που ανήκει σε πέντε; Από δίπλα επιστρατεύθηκε το οπλοστάσιο μιας αντισυστημικής και βαθιά διαταραγμένης ψυχοπαθολογίας.
«Τζάμπα συχνότητες» - τα κανάλια πλήρωναν τέλος συχνοτήτων. «Χωρίς άδεια» - υπήρχαν ετήσιες άδειες. «Νταβατζήδες», «φερέφωνα», «θαλασσοδάνεια», «προπαγάνδα» - πάντα υπάρχουν βλαμμένοι για τέτοια πραμάτεια. Ενα επιθετικό μείγμα ανορθολογισμού, χυδαιότητας και φθόνου. Το οποίο υπέσκαψε το Mega επειδή δεν απαντήθηκε εγκαίρως. Λάθος.
Δεν νομίζω να αμφισβητεί κανείς ότι ειδικά ο ΣΥΡΙΖΑ και η «κομπανία των απέξω» (που ενισχύθηκε με την κρίση) ήθελαν να κλείσει το Mega. Εκαναν τα πάντα. Στην αντιπολίτευση. Και στην κυβέρνηση. Εβρισαν. Συκοφάντησαν. Εκφόβισαν. Πίεσαν τις τράπεζες, το ΕΣΡ, την DIGEA, τη Δικαιοσύνη, τα άλλα κανάλια. Πίεσαν τους μετόχους του Mega.
Κινήθηκαν εκτός ορίων και κανόνων. Ο πρώην πρόεδρος του Τηλέτυπου Στ. Ψυχάρης έχει περιγράψει δημοσίως, με στοιχεία και ονόματα, τις πιέσεις για να ελέγξουν το κανάλι και τα πρόσωπά του. Και δεν έχει διαψευστεί ούτε για τα μάτια του κόσμου. Δεν φταίνε εκείνοι όμως αν οι τράπεζες ή η Δικαιοσύνη ενέδωσαν και τους έκαναν το χατίρι. Ο Χρήστος Λαμπράκης έλεγε «δεν υπάρχουν εκβιασμοί, υπάρχουν εκβιαζόμενοι». Και από τέτοιους σήμερα, να φάνε κι οι κότες!
Ακόμα κι έτσι όμως το Mega μπορούσε να αντέξει. Έπεσε, όπως όλα τα μεγάλα κάστρα, όχι απέξω αλλά «από μέσα». Η δεύτερη γενιά μετόχων (η δεύτερη γενιά των ιδρυτών εννοώ, διότι οι πιο πρόσφατοι απλώς κληρονόμησαν το πρόβλημα...) αποδείχθηκε κατώτερη όχι μόνο των περιστάσεων αλλά και ενός μεγέθους που δεν κατάφεραν να διαχειριστούν.
Ο ένας δεν μπορούσε - για υποκειμενικούς ή αντικειμενικούς λόγους, αδιάφορο... Ο δεύτερος ήταν ανεπαρκής και, όπως όλοι οι ανεπαρκείς, προβληματικός. Ο τρίτος δεν ήθελε - για δικούς του λόγους που δεν γνωρίζω, αλλά μπορώ  υποθέσω.
Ενα κάστρο μπορεί να αντέξει όλους τους εχθρούς του κόσμου, όπως άντεξαν «Το Βήμα» και «Τα Νέα» απέναντι στους ίδιους εχθρούς. Αποκλείεται όμως να αντέξει αν δεν το στηρίζουν οι δικοί του, οι ιδιοκτήτες του. Και αυτοί δεν στήριξαν το Mega.
Δεν γνωρίζω τη συνέχεια, αν και δεν είμαι αισιόδοξος. Ούτως ή άλλως, το Mega ήταν για μένα και για πολλούς ένα υπέροχο ταξίδι ζωής το οποίο έχει ολοκληρωθεί.
Απλώς δεν του αξίζει τέτοιο τέλος.


12 January 2018

Κροκόδειλοι στην Εύβοια και κόμπρες στον Αξιό πριν 18 εκατ. χρόνια

Ζούγκλα το Αλιβέρι, σαβάνα η Νέα Μεσήμβρια

in.gr, 11/1/2018


Κροκόδειλοι ζούσαν στην Εύβοια και συγκεκριμένα στο Αλιβέρι πριν από 18 εκατομμύρια χρόνια, ενώ κόμπρες και μεγάλες σαύρες στον Αξιό, σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα επιστημόνων που μελέτησαν σειρά απολιθωμάτων.
Συγκεκριμένα, τα δόντια των προϊστορικών κροκοδείλων βρέθηκαν από την μορφή απολιθωμάτων στο Αλιβέρι Ευβοίας από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης στην Ολλανδία και μελετήθηκαν/ταυτοποίησαν από επιστήμονες με επικεφαλής τον Γιώργο Γεωργαλή, παλαιοντολόγο από το Πανεπιστήμιο του Φρίμπουργκ και το Πανεπιστήμιο του Τορίνο.
«Πρόκειται για κάποια από τα αρχαιότερα απολιθώματα κροκοδείλων που βρέθηκαν στην Ελλάδα», διευκρινίζει ο κ. Γεωργαλής, ο οποίος δημοσίευσε σχετική εργασία στο επιστημονικό έντυπο Historical Biology.
Δόντια προϊστορικών κροκοδείλων βρέθηκαν στο Αλιβέρι Ευβοίας
Προσθέτει ότι στην περιοχή βρέθηκαν και απολιθώματα από χαμαιλέοντες, που είναι και μοναδικά στην Ελλάδα, καθώς και διάφορα φίδια, σαύρες, χελώνες και βάτραχοι.
«Όπως καταλαβαίνετε, στην περιοχή εκείνη την εποχή επικρατούσε πολύ πιο θερμό κλίμα, είχε πολύ έντονο υδάτινο στοιχείο και κατά πάσα πιθανότητα έμοιαζε με ζούγκλα», αναφέρει ο ερευνητής.
Παράλληλα, κόμπρες και τεράστιες σαύρες, που μοιάζουν με τον σημερινό Δράκο του Κόμοντο, ζούσαν πριν από εκατομμύρια χρόνια στην περιοχή του Αξιού, που ήταν σαβάνα. Απολιθώματα που ταυτοποιήθηκαν πρόσφατα δείχνουν ότι το ιδιαίτερα θερμό κλίμα στην περιοχή του Αξιού, κατά το Μειόκαινο (η πρώτη γεωλογική εποχή της Νεογενούς Περιόδου), πριν από περίπου 9 εκατομμύρια χρόνια, ήταν ιδανικό για κόμπρες και βαράνους, μεγαλόσωμες δηλαδή σαύρες, στις οποίες ανήκει και ο σημερινός Δράκος του Κόμοντο, που ζει σε νησιά της Ινδονησίας.
Τα απολιθώματα των ερπετών αυτών είχαν εντοπισθεί πριν από χρόνια στην περιοχή της Νέας Μεσήμβριας και φυλάσσονται στο Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αλλά μόλις πρόσφατα έγινε η ταυτοποίησή τους.
Τα ευρήματα περιγράφηκαν σε άρθρο, στο ελβετικό επιστημονικό έντυπο Swiss Journal of Geosciences, από τους παλαιοντολόγους Γιώργο Γεωργαλή, Ζαν-Κλοντ Ραζε (Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Παρισίου), Λουις ντε Μπονις (Πανεπιστήμιο του Πουατιέ) και Γιώργο Κουφό (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).
«Εγινε ταυτοποίηση των περίπου 10 απολιθωμάτων και αναγνωρίσαμε ένα μικρό φίδι, μία μεγάλη σαύρα, μία κόμπρα και έναν βαράνο που αποτελούσαν τότε την ερπετοπανίδα της περιοχής», εξηγεί ο κ. Γεωργαλής.
Διευκρινίζει, μάλιστα, ότι πρόκειται για τα πρώτα απολιθώματα σαυρών και φιδιών στον Αξιό, μιας περιοχής όπου έως τώρα είχαν ταυτοποιηθεί κυρίως οστά θηλαστικών όπως ο Ουρανοπίθηκος (Ouranopithecus macedoniensis), λιοντάρια, ύαινες και αντιλόπες.
Καταλήγοντας, ο κ. Γεωργαλής τονίζει ότι δεν έχει γίνει ενδελεχής έρευνα στην Ελλάδα για τα απολιθωμένα ερπετά, τα οποία βρίσκονταν σε πολλές θέσεις στην χώρα και η μελέτη τους θα συντελούσε στην κατανόηση της εξέλιξης των σαυρών και των φιδιών σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε συνδυασμό με την παλαιογεωγραφία και το κλίμα της ευρύτερης περιοχής.

09 January 2018

H Λέσχη των Ανυπότακτων Γέρων

της Λένας Παπαδημητρίου, ΒΗΜΑgazino, 30/12/2017

«Ποιο είναι το χειρότερο πράγμα στο να είσαι ηλικιωμένος;». Το ερώτημα είχε θέσει ένας νεαρός στον υπέργηρο Αλβιν Στρέιτ, κεντρικό ήρωα της ταινίας του Ντέιβιντ Λιντς «The Straight Story» (1999). Εκείνος είχε απαντήσει: «Το να θυμάσαι ότι υπήρξες νέος». Θυμάμαι ότι με είχε συγκινήσει τόσο αυτή η ταινία, που στο πλαίσιο ενός ρεπορτάζ σταματούσα ηλικιωμένους στους δρόμους στης Αθήνας για να τους απευθύνω, με περισσό θράσος, το ίδιο ερώτημα. Θυμάμαι ακόμη την απορία στα πρόσωπά τους. Ιδού κάποιες από τις απαντήσεις τους. «Προτιμώ να σας απαντήσω ποια είναι τα ωραιότερα πράγματα που έχω βρει εγώ τώρα που μεγάλωσα: το διάβασμα και η σκέψη». «Ο φόβος του θανάτου». «Να μην μπορείς να σταθείς όρθιος και να μην υπάρχει κανείς να σου δώσει ένα ποτήρι νερό». «Το ότι όλα δείχνουν πια τελείως μάταια. Ακόμη και οι παλιές ιστορίες». «Ο φόβος μήπως χάσεις το μυαλό σου. Ένας εξάδελφός μου ρωτούσε και ξαναρωτούσε ανήσυχος: "Μήπως είπα καμιά κουταμάρα;"». «Το ότι δεν γεύεσαι τον έρωτα». «Η μοναξιά». «Το ότι μπορείς να θαυμάσεις έναν ωραίο πίνακα αλλά όχι και ένα ωραίο κορίτσι που θα δεις στον δρόμο. Γιατί θα σε πουν αμέσως "γεροσάτυρο"».

Ανυπότακτοι γέροντες στην «Ωραία Ελλάδα», Μοναστηράκι
Σε έναν κόσμο που το προσδόκιμο όριο ζωής αυξάνεται (στην Ευρώπη κατά 5 ώρες την ημέρα), οι σχέσεις μας με τους ηλικιωμένους είναι μια περίεργη ιστορία. Και δεν είναι μόνο ο ηλικιακός ρατσισμός, η εγγενής δηλαδή απέχθεια των «νέων και ενεργών» για τη φυσική φθορά. Είναι αυτή η απροκάλυπτη παθολογικοποίηση του γήρατος από τμήματα μάρκετινγκ, κλινικές πλαστικής χειρουργικής και όλους αυτούς τους «amortals» («άθνητους») που έχουν «σιτέψει» αλλά μένουν αγκιστρωμένοι σε εφηβικά σύνδρομα.

Ακόμη πιο περίεργη είναι οι σχέση με τους «γέρους» μας (πάντα απεχθανόμουν την έκφραση), δηλαδή τους ηλικιωμένους γονείς μας. Κάποιοι τους αποφεύγουν γιατί ποτέ δεν τους άντεχαν, γιατί έχουν ακόμη ανοιχτούς λογαριασμούς μαζί τους ή γιατί τους υπενθυμίζουν τη θνητότητά τους. Στη σημερινή Ελλάδα αρκετοί τους απομυζούν (οικονομικά και συναισθηματικά), επιβάλλοντάς τους ατελείωτες εργατοώρες babysitting με τα λατρεμένα εγγονάκια. Αλλοι πάλι τους «παρκάρουν» και δεν ασχολούνται μαζί τους ποτέ (διόλου τυχαίες κάτι γλυκερές διαφημίσεις, συνήθως τέτοιες μέρες, με ξεχασμένα γεροντάκια). Αλλοι τους «παρκάρουν» και απλώς νιώθουν άσχημα (ένα περίεργο μείγμα ενοχής και αδράνειας του τύπου «Ναι, ξέρω ότι η μάνα μου είναι μόνη της... Ανησυχώ μην της συμβεί κάτι» και ας πατάω στο πατρικό μία φορά το δίμηνο, μόνο και μόνο για να φάω εκείνον τον απίθανο μουσακά). Η πλειονότητα, βέβαια, τους νοιαζόμαστε. Μόνο που είμαστε υπερβολικά απασχολημένοι για να αφιερώσουμε χρόνο σε εκείνους που νομοτελειακά έχουν στη διάθεσή τους τόσο λίγο.

Παρά τα στερεότυπα, τελευταία έχει αρχίσει να ξεμυτίζει μια «νέα τρίτη ηλικία». Είναι αυτοί που αναζητούν καινούργιους τρόπους να είσαι «γέρος». Που σπάνε το «καλούπι» και προσαρμόζονται στην εποχή (εξ ου και τα μαθήματα υπολογιστών για τους 65+ κάνουν θραύση στο «Νιάρχος»). Ή που πάνε ακόμη παραπέρα, π.χ. χωρίζουν σε προκεχωρημένη ηλικία. Πρόσφατα, μου έλεγαν για ένα έξτρα ώριμο παντρεμένο ζευγάρι που πήρε διαζύγιο. Εκείνος 79, εκείνη 70+. Χώρισαν γιατί εκείνος ερωτεύτηκε μια συνομήλική του.

Το ενδιαφέρον είναι ότι εσχάτως ακόμη και η λογοτεχνία αποπειράται να προσεγγίσει αυτήν τη μέχρι πρότινος θαμμένη ηλικία. Διαβάζω τις τελευταίες γραμμές από το αγαπημένο μου «Προσπάθειες να κάνω κάτι με τη ζωή» (εκδόσεις Πατάκη). Ο 83χρονος ήρωας Χέντρικ Χρουν γράφει στο ημερολόγιό του την τελευταία ημέρα του χρόνου: «...Η νέα χρονιά δεν θα μου ξεφύγει... Αντε, να αντέξω μέχρι την άνοιξη! Και έπειτα υπάρχει και το ταξίδι οινογνωσίας που με περιμένει... Ο φόβος είναι δεδομένος. Ομως η Λέσχη των Γέρων αλλά όχι Νεκρών πρέπει να σταθεί στο ύψος του ονόματός της, αλλιώς θα είναι η Λέσχη του Τίποτα. Και μετά το ταξίδι θα αρχίσω να κάνω καινούργια σχέδια. Οσο υπάρχουν σχέδια, υπάρχει ζωή».